Dışişleri Bakanı Ali Babacan İran’ın nükleer krizine ilişkin “vaktin çok önemli olduğu bir süreçte” dün Tahran’ı ziyaret etti. Seyahat için gerekçe Bağlantısızlar Hareketi toplantısı olsa da ziyaretin ana gündemi İran’ın tartışmalı nükleer programıydı. Babacan, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki ve İran nükleer başmüzakerecisi Said Celili ile bir araya geldi. Bakan Babacan, İranlı yetkililere “müzakerelerin önemli bir fırsat teşkil ettiği” ve “bu sürecin devam etmesinin önemli olduğu” mesajı verdi. İran tarafının “Batı’nın teşvik paketini ciddiyetle ele aldığı, üzerinde çalıştığı ve süreci önemsediği” görüldü.

ABD’nin de müzakerelere dahil olmasıyla nükleer krizin yeni bir boyut kazandığı bir dönemde Dışişleri Bakanı Babacan dün İran’a geldi. Cenevre’deki görüşmelerin ardından ABD tarafının “iki hafta süre öngörmesi” üzerine ziyaret “vaktin çok değerli olduğu bir dönemde” gerçekleşti. Dışişleri Bakanı Muttaki ve Başmüzakereci Celili’nin daveti üzerine gerçekleşen ziyarette nükleer müzakere süreci değerlendirildi. Bakan Babacan, Tahran’a iki mesaj verdi: Müzakereler önemli bir fırsat ve bu sürecin sürdürülmesi gerek. Ankara, “taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırma ve karşılıklı hassasiyetlerin anlaşılmasına yardımcı olma” rolü oynuyor. Bu hassasiyetlerin başında ABD’nin İran’a karşı kullandığı üslup geliyor. Tahran “ciddiye alınmak ve devlet geleneklerine saygı görmek” istiyor. Görüşmeler sonunda Türk tarafında şu izlenim oluştu: İran Batılı ülkelerin teklifini ciddiyetle ele alıyor; paketin üzerinde çalışıyor ve müzakere sürecini önemsiyor. İran, nükleer programının barışçıl enerji amaçlı olduğunu belirtiyor. ABD ise Tahran’ın nükleer silah ürettiğini savunuyor.

Türkiye, 2009-2010 Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi geçici üyeliği için çalışmalarını sürdürürken aynı dönem için aday olan İran da destek arıyor. İki ülke farklı coğrafi bölgelerden aday olduğu için birbirinin rakibi değil. Japonya ile yarışan İran’a şans tanınmıyor. Türkiye’nin “misafir” statüsüyle katıldığı toplantıya 118 üye, 15 gözlemci ülkeyle 8 bölgesel ve uluslararası kuruluşun temsilcileri iştirak ediyor.

Dava, Ahmedinejad’ın ziyaretini etkilemeyecek

Bakan Ali Babacan, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın Türkiye’yi 14 Ağustos’ta ziyaret edeceğine ilişkin haberlerle ilgili ise ziyaretin hazırlıklarının devam ettiğini, tarihin ise henüz teyit edilemediğini kaydetti. Ziyaretin “çok yakın bir zamanda” gerçekleşeceği öğrenilirken, seyahatin AK Parti’ye açılan kapatma davasından etkilenmeyeceği belirtildi. Ahmedinejad’ın ağustos ayında Ankara’ya geleceği haberleri üzerine, AK Parti’nin kapatılmayacağı yorumları yapılmıştı.

Rumlar, çözüm için İran’dan yardım istedi

Türkiye ile İran arasındaki iyi ilişkileri dikkate alan Rum yönetimi Kıbrıs sorununun çözümü için Tahran’dan yardım istedi. Bağlantısızlar Hareketi’nin 15. Dışişleri Bakanları Toplantısı için Tahran’da bulunan Kıbrıs Rum Yönetimi Dışişleri Bakanı Markos Kiprianu, İran Dışişleri Bakanı Muttaki ile bir araya geldi. Önceki gün gerçekleşen görüşmeye ilişkin bilgi veren Kiprianu, Ankara ile Tahran arasındaki iyi ilişkileri göz önünde bulundurarak Kıbrıs sorununun çözümü için İran’dan yardım istediklerini bildirdi. İran Dışişleri Bakanı Muttaki ise Kıbrıs meselesinin uluslararası düzenlemeler çerçevesinde çözülmesini desteklediklerini kaydetti. Sorunun her iki tarafın da çıkarına olacak bir şekilde çözüleceğini dile getirdi. Manuçehr Muttaki, “İran ve Kıbrıs arasındaki ilişkilerin genişlemesi ve derinleşmesi için birçok sebep var.” ifadesini kullandı.

BM’den ABD aleyhine karar çıkar mı?

İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad 15. Bağlantısızlar Hareketi Dışişleri Bakanları Konferansı’nda Amerika ve uluslararası sisteme eleştiriler yöneltti. Konferansın açılışında konuşan Ahmedinejad, birçok uluslararası örgütün kuruluş felsefesinin büyük güçlerin çıkarlarını korumaya yönelik olduğunu, bu nedenle sorunları halledemeyeceğini söyledi. “BM Güvenlik Konseyi’nde ABD aleyhine karar almak mümkün mü?” diyen soran İran lideri, “Uluslararası kuruluşlar dünyadaki sorunları, adil bir şekilde çözmek için kurulmuş olsaydı, Filistin diye bir sorun olmayacak, meçhul siyonist rejim resmî olarak tanınmayacak, Vietnam Savaşı’nın sorumluları cezasız kalmayacaktı.” dedi. Ahmedinejad, “Irak’ta da görüyoruz ki ABD önce Irak’ı işgal etti, bu işgalin iznini ise Güvenlik Konseyi’nden daha sonra aldı.” eleştirisinde de bulundu.

Belgrad-Ankara hattında büyükelçi krizi aşılıyor

Dışişleri Bakanı Ali Babacan, Türkiye ile Sırbistan arasında yaşanan büyükelçi krizinin önümüzdeki günlerde aşılacağını açıkladı. Yaklaşık on gün önce Sırbistan dışişleri bakanı ile telefon görüşmesi yaptığını bildiren Babacan şu bilgiyi verdi: “Bu konulardaki sorunların aşılacağı intibaı uyandı bende. Dolayısıyla önümüzdeki dönemde bu konularda olumlu adımları olabileceğini düşünüyorum.” Türkiye’nin tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Kosova’yı tanıması üzerine Sırp hükümeti Ankara’ya tepki göstermiş ve büyükelçisini geri çekmişti. Belgrad yönetimi tepkisini Türkiye’nin bu ülkeye atadığı yeni büyükelçinin güven mektubunu sunması için randevu vermeyerek sürdürüyor.

Kaynak: Zaman Gazetesi